به گزارش اگری پرس به نقل از ایرنا، استان گیلان با دارابودن سطح کشت ۱۶ هزار و ۴۰۰ هکتار باغ فندوق ، حدود ۱۶ هزار بهره بردار و میانگین تولید سالانه ۱۴ هزار تن محصول به عنوان قطب تولید فندق در کشور بشمار می آید .
باغهای زیر کشت این محصول در شهرستانهای رودسر ،املش ، مناطق کوهستانی شهرستان های سیاهکل، رودبار ، آستارا و تالش قرار دارند.
فندق در اقتصاد باغداران بویژه در شرق گیلان نقشی تعیین کننده دارد و به خصوص در سال‌هایی که شاهد سرمای دیررس بهاره نباشیم، محصول خوبی عاید باغداران می شود.
کارشناسان عدم امکان برداشت مکانیزه با هزینه کم بدلیل نامناسب بودن ارقام کشت شده، شیوع آفات و بیماریهای خطرناک و نابود کننده میوه ، خشکیدگی سرشاخه ها و پوسیدگی ریشه و طوقه و مهمتر از همه عدم آشنائی باغداران با اصول مبارزه با آفت ها را از جمله مسائل مهمی می دانند که باعث افت عملکرد فندق گیلان در سال های اخیر شده است.
فندق‌کاران گیلانی سرمازدگی، سوء تغذیه، آفات و بیماریها را بعنوان اصلی ترین مشکلات پیش روی محصول فندق طی یکدهه اخیر ذکر می کنند و با تاکید بر ضعف بازار فروش این محصول معتقدندکه نرخ فندق پایین است و بازار خرید فندق وضعیت خوبی ندارد.
بررسی های یک عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی گیلان نشان می دهد که فقدان صنایع تبدیلی برای فندق باعث کاهش درآمد اقتصادی آن شده به گونه‌ای که باغداران کمترین سود را از دسترنج تولید خود می‌برند.
پایین بودن عملکرد در واحد سطح :
محمود هوشیارفرد با بررسی آماری و تحقیق چندساله در حوزه کشاورزی فندوق می گوید: آمارها حاکی از پایین بودن میزان عملکرد فندق در واحد سطح نسبت به عملکرد جهانی است و این موضوع برای تولیدکنندگان فندوق نمی تواند رضایت بخش باشد.
وی به خبرنگار ایرنا افزود: در استان گیلان بخش قابل توجه و یا تمامی درآمد خانوارهای باغداران مناطق فندق کاری استان گیلان به تولید این محصول بستگی دارد.
وی اظهارداشت: اکثر مردم اشکورات گیلان صاحب زمین و باغ هایی در وسعت کم هستند ولی در خیلی از موارد برغم پتانسیل مناسب اراضی و باغات کمترین بهره مندی و بهره برداری نصیبشان می شود.
این محقق که بیشترین وقت خود را صرف بررسی و تحقیق در بخش فندوق گیلان بویژه در شرق گیلان کرده است، یادآورشد: عمده ترین مشکل تولید فندق در استان پایین بودن عملکرد این محصول نسبت به سایر کشورها در جهان و فقدان سیستم برداشت مکانیزه است و این امر باعث کاهش ارزش اقتصادی این محصول شده و افزایش ضایعات را بدنبال دارد.
به گفته وی در طی یک دهه اخیر سرمازدگی، کم آبی و هجوم آفات و بیماریها و خصوصاً تغییرات اقلیمی و عوامل محیطی در افت عملکرد کمی و کیفی فندق هم تاثیر گذار بوده اند.
نبود آگاهی کافی کشاورزان از مراحل داشت و برداشت:
بررسی این کارشناس نشان می دهد که فندق کاران عموما آگاهی و دقت کافی در اجرای صحیح داشت و برداشت فندق در منطقه ندارند.
این بررسی نشان می دهد ؛عدم رعایت اصول صحیح آبیاری که بعضی وقت ها در یک فاصله زمانی به درختان آب زیاد می دهند و یک دفعه بر اثر طولانی شدن دوره آبیاری، درختان فندق را دچار تنش و شوک می سازد و رعایت نکردن اصول تغذیه و کود‌دهی مناسب بویژه فسفر و پتاس، مصرف پاییزه کودهای تازه حیوانی در پای درختان و چسبیده به تنه فندق که علاوه بر اختلال در خواب درختان باعث شیوع آفاتی مانند کرم سفید ریشه در پای این درختان شده و با تغذیه از ریشه درختان باعث ضعف شدید و زمینه ساز بیماری های پوسیدگی ریشه می شود.
همچنین رعایت نکردن هرس صحیح و بموقع پائیزه و زمستانه بعد از برداشت و هنگام خواب درختان که هرس شاخه های خشک شده و آفت زده و پانسمان محل هرس و سوزانیدن آنها می تواند باعث کاهش جمعیت انتقالی آفات و رشد و توسعه عوامل بیماریزای قارچی و باکتریایی در باغ را در پی داشته باشد.
این تحقیق نشان می دهد که دقت نکردن رعایت اصول صحیح برداشت خصوصاً نحوه فندق تکانی که در موارد زیادی به جوانه هائی که باید سال آینده فندق بر روی آنها روییده شود آسیب می زنند.
امکان ساماندهی تولید فندوق:
هوشیار فرد می گوید: بدلیل وجود آمار و اطلاعـات دقیـق از وضـعیت باغـات فندق، امکان برنامه ریزی همه جانبه برای ساماندهی تولید و ارائه راهکارهای مناسب برای اصلاح، بهسازی و تغذیه باغ‌ها، تغییر ژئوتیپ‌های متنوع موجود در باغات و تبدیل به ژئوتیپ‌های مطلوب و یکنواخت فندق در یک بازه زمانی میان و بلند مدت برای ارتقـاء کمیت و کیفیت محصول فندق و حمایت از توسعه صنایع وابسته وجود دارد .
به گفته این محقق ،کمیت و کیفیت میوه فندق نیز عمدتاً با اصلاح و بازسازی باغات موجود و توسعه ارقام تجارتی مرغوب شناسه دار برطرف خواهد شد و مشکل تنش های محیطی که شامل سـرمازدگی و خشکی بـا استــفاده از ارقـام دیـربـرگ (دیـرگل) و آبیاری مناسب و اصولی قابل حل است.
وی گلدهی زود هنگام در ژنوتیپهای بومی و سرمازدگی و در نتیجه آن کاهش شدید تولید، را از مشکلات عمده تولیدکنندگان فندق در اغلب سـال هـا دانست و یادآورشد: دستیابی به ارقام مقاوم به سرما با عملکرد بالا و بازارپسندی خـوب از اهـداف عمده بهنژادی فندق بشمار می رود.
نابسمانی در سیستم تنظیم بازار :
وی در این بررسی ها به این نتیجه رسیده است که فندوق نیز مانند بسیاری از محصولات کشاورزی بـاغی از نابـسامانی در سیـستم تنظـیم بازار مانند نوسان قیمت در فصل برداشت و شفاف نبودن بازار رنج می برد و این معضل باعث شده که از یکسو درآمد باغداران جوابگوی هزینه آنان نباشـد و از سوی دیگر قیمت محصول در بازار بالا بوده و مصرف کنندگان برای تهیه ایـن محـصول بـا مـشکل مواجه شوند.
وی با اشاره به مشکل بازاریابی،به عنوان آخرین حلقه از زنجیره تولید محصول گفت: مشکلات و ناکارایی آن می تواند توانایی های تولید یک محصول را نیز ضایع کند، لذا باید مسایل بازار رسانی فندق از قبیل شناسایی مسیرهای بازار رسانی، حاشیه ی بازار عمده فروشی، خرده فروشی و کارایی بازار در استان گیلان مورد بررسی قرارگیرد.
هوشیار فرد پیشنهاد می کند که مسئولان اتاق بازرگانی گیلان با رایزنی‌های انجام‌ شده جواز تاسیس شورای فندق را از اتاق ایران بگیرند و این شورا بعنوان شورای ملی فندق ایران ثبت شود و بتواند با استفاده از نظرات کارشناسی و فنی محققان باغات فندق را مدیریت کند.
وی راه اندازی کامل یک مرکز یا ایستگاه مجهز تحقیقاتی فندق را از ضروریات توسعه کشت و افزایش تولید این محصول در استان می داند.
به گفته وی فندق یکی از پنج محصول مهم کشاورزی گیلان است که در صورت حمایت همه جانبه از سوی مسئولان مربوطه می تواند در ایجاد اشتغال و ارزآوری برای کشور نقش سازنده ای ایفا کند و رشد اقتصادی مطلوبی در استان و کشور ایجاد نماید.