به گزارش خبرنگار اگری پرس، “علی لاریجانی” رئیس مجلس شورای اسلامی یکشنبه ۱۴ آذرماه سال ۹۵ در جلسه ادامه بررسی و اصلاح لایحه نحوه جلوگیری از آلودگی هوا (هوای پاک) اعاده شده از صحن علنی با یادآوری اصلاح موادی از لایحه هوای پاک مبنی بر ایجاد سرانه فضای سبز به میزان حداقل ۱۵ مترمربع گفت: “کاشت درخت و توسعه فضای سبز و آبیاری آنها با پساب ها مدت زمان طولانی نیاز دارد، هر چند که باید این اقدامات انجام شود اما در کنار آنها بهتر است بندی به لایحه هوای پاک افزوده شود، که بر مبنای آن استفاده و بهره برداری از جنگل ها از زمان لازم الاجرا شدن قانون به مدت ۱۰ سال ممنوع شود. قراردادهای موجود در این زمینه نیز لغو شده و از صندوق مذکور خسارت ها پرداخت شود. البته جریمه نقدی سنگینی هم برای متخلفان در نظر گرفته شود.”

این پیشنهاد رئیس مجلس دهم در صورت تصویب می تواند سطح گسترده ای از جنگلهای کشور که با فعالیت های غیرمجاز و بعضاً مجاز قاچاقچیان چوب در معرض نابودی قرار گرفته اند را نجات دهد. البته تصویب قانون یک بخش و اجرای آن بخش دیگری است که اگر هر دو بخش اجرایی نشود، هر چند قانونی محکم و قاطع به تصویب برسد، نمی تواند در صورت عدم جدیت در اجرا، موجب نجات جنگلهای کشور شود.

قوانین و طرح هایی که حریف قاچاقچیان نشد

از نمونه قوانینی که برای نجات جنگلهای کشور در طول سالهای گذشته مورد طرح، بررسی و حتی تصویب قرار گرفته اما به اجرا نرسیده اند می توان به انواع مختلفی اشاره کرد.  از جمله در تاریخ ١٦ دی‌ماه سال ٩٢ هیأت وزیران برنامه بهینه سازی و پایش، حفظ و بهره برداری و مدیریت جنگل های کشور را تصویب کرده بود. همچنین طرح حفاظت و صیانت از جنگل ها بیست و چهارم خرداد ۹۴ در دوره قبلی مجلس شورای اسلامی با امضای ۲۸ نماینده مجلس نهم اعلام وصول شده و در دستور بررسی قرار گرفته بود اما هیچ کدام از این قوانین، در مرحله اجرا به توفیقی نرسید.

جنگلها که پهنه های مهم تنفسی هر جوامع انسانی به شمار می روند و ضرورت حفظ و وجود آنها بر کسی پوشیده نیست، در ایران در کنار مشکلاتی طبیعی و گاهاً غیرقابل اجتناب چون آتش سوزی های حاصل از خشکسالی ها و گرمای بیش از حد هوا در فصول گرم، با انواع و اقسام مشکلات با منشأ انسانی مواجه اند که سطح پوشش جنگلی کشور را هر ساله بیش از پیش کاهش می دهد.

نابودی جنگل ها

یکی از اصلی ترین مشکلاتی که انسانها در ایران برای جنگلهای موجود کشور که سرانه ای به مراتب پایین تر از سرانه جهانی دارند، ایجاد کرده اند؛ بحث بهره برداری از چوب درختان است. در این خصوص، هم شاهد برداشت های غیرمجاز در پوشش مجوزهای قانونی و هم شاهد برداشت های کاملاً مجاز با مجوزهای قانونی هستیم که هر کدام سهمی را در نابودی جنگلهای کشور دارند.

در خصوص برداشت های کاملاً مجاز دو دسته قابل تعریف هستند. دسته اول بر اساس سهمیه هایی است که طبق تعریف های نیاز کشور نسبت به بهره برداری از چوب درختان جنگلی به منظور تولید کاغذ و صنایع چوبی برداشت می شود و دسته دوم بر اساس مجوزهایی است که برمبنای نیاز کشور صادر نشده اما میزان برداشت آنها با در دست داشتن مجوزهایی که به هر دلیل و عنوانی صادر شده، قانونی است.

در خصوص برداشت های غیرمجاز که اکثر قاچاقچیان چوب در این دسته قرار می گیرند، شناسایی و برخورد با بهره برداران بدون مجوز همواره در دستور کار نهادهای مسئول قرار داشته اما جای سوال است که چطور فعالیت این دسته به صورت کاملًا سازمان یافته در دل جنگلهای شمالی یا غربی کشور از دید مسئولان امر پنهان مانده است؟ در راستای جلوگیری از فعالیت قاچاقچیان چوب، هر از چندگاهی اخباری از درگیری محیط بانان و جنگلبانان با آنها گزارش می شود که حتی در مواردی به شهادت حافظان جنگل نیز منجر شده است اما کمتر خبری از دستگیری و جلوگیری از فعالیت این اخلالگران طبیعت به گوش می رسد.

چوب بران غیرقانونی در پوشش مجوزهای قانونی

در خصوص برداشت های غیرمجاز در قالب پوشش مجوزهای قانونی باید گفت که معضل اصلی امروز نابودی درختان جنگل را باید در این دسته دنبال کرد. عده ای با تعریف فعالیت های قانونی برای قطع تعدادی مشخص درخت، اقدام به قطع تعداد گسترده ای از درختان می کنند و هیچ نظارتی برای جلوگیری از بهره برداری آنها بیش از مجوز صادر شده یا متناسب با نوع مجوز صادر شده صورت نمی گیرد.

یکی از واضح ترین نمونه های آن را می توان در جنگلهای استان گلستان دید. در ۵۵ کیلومتری شرق گرگان، در حد فاصل شهرهای علی آباد کتول و آزاد شهر و در شهرستان “خان بین”، جنگلی با نام شیرآباد واقع شده که این جنگل با پوشش زیبا و کم نظیر جنگلی خود، بیش از دو سال است که شاهد فعالیت چوب بران غیرقانونی در پوشش مجوزهای قانونی است.

 طرح جدید هم توفیقی نداشت،نابودی جنگل ادامه دارد

درحالی که چندی پیش ناصر مقدسی قائم مقام سازمان جنگل های کشور بیان می  کند که در ده سال آینده بهره برداری تجاری و صنعتی از جنگل های کشور متوقف می شود شاهده استفاده های صنعتی هستیم.

وی افزود: ۲ میلیون هکتار از جنگل های شمال کشور تحت طرح خاص مدیریتی قرار میگیرد و ساختار مدیریتی در نظارت جنگل ها تقویت و از مدیران سالم دراین خصوص استفاده می شود.

قائم مقام سازمان جنگل ها ادامه داد: ۱۵ فقره طرح بهره برداری از جنگل های کشور در راستای ممنوعیت بهره برداری از جنگل ها آغاز شده است و قرارداد آنها در سطح ۱۴۰ هزار هکتار تمدید نشده است.

وی تصریح کرد : تلاش می شود که طرح ممنوعیت بهره برداری از جنگل های کشور به دستور وزیر جهاد کشاورزی را به طور کامل اجرا کنیم اما در این خصوص لازم است اعتبارت لازم برای اجرای آن تامین شود.

مقدسی با  تاکید بر اینکه   حفاظت از جنگل ها در راس امور قرار گفته است اظهار داشت: حاکمیت و رئیس جمهوری حمایت  های لازم را برای اجرای این طرح دارند.

وی افزود: با هیچ طرحی که به جنگل های شمال کشور آسیب بزند موافقت نمی کنیم و احتمالا از تونل و  پل برای حفظ جنگل ها  استفاده می کنیم.

با وجود چنین اظهاراتی هنوز شاهد بهره برداری های شخصی هستیم.

قاچاقچیان چوب و چوب برانی که به منظور بهره برداری شخصی، اقدام به تخریب بخش گسترده ای از این جنگل کرده اند، قرار بوده با مجوزی که به دلایل نامشخص از نهادهای محلی دریافت کرده بودند به بریدن ۷۰ اصله درخت که با چکش کاری، مشخص شده بودند اقدام کنند اما طبق گزارشهای مردمی از شهرستان خان بین، تا امروز بیش از ۳ هزار اصله درخت را قطع کرده اند و قطع درختان در این منطقه ادامه دارد.

گزارش های مردمی و غیررسمی از فعالیت گسترده دیگر چوب بران در مناطق جنگلی استانهای گیلان، مازندران، ایلام، کرمانشاه، لرستان و گلستان حکایت دارد که بیشتر چوب بری ها و قطع درختان در پوشش مجوزهای قانونی انجام می گیرد اما هیچ نظارتی بر نحوه کار چوب بران نمی شود تا همچون جنگل شیرآباد، به بهانه قطع ۷۰ اصله درخت، بیش از ۳ هزار درخت قطع نشود.

پایان/